Në ditët e sotme, telefoni nuk është më thjesht një pajisje për thirrje apo mesazhe. Për fëmijët, ai është lodër, shok, klasë dhe qendër argëtimi. Ata kalojnë orë të tëra duke luajtur lojëra, duke parë video apo duke komunikuar me miqtë, pa e kuptuar se sytë e tyre po lodhen pa pushim. Përdorimi i tepruar i telefonave dhe pajisjeve digjitale ka bërë që shumë fëmijë të përballen me probleme të shikimit, dhe një nga më të zakonshmet është miopia.
Para se të flasim për miopinë
Shikimi normal funksionon kështu: drita hyn në sy dhe fokusohet në retinë, membrana e vogël që krijon imazhin. Kur gjithçka funksionon si duhet, ne shohim qartë nga afër dhe nga larg. Por kur syri lodhet ose kur ekziston një devijim në mënyrën se si drita përthithet, mund të zhvillohet miopia.
Miopia, ose “sy i shkurtër”, është gjendja ku fëmija sheh qartë nga afër, por çdo gjë që është më larg duket e turbullt. Një libër i lexuar pa problem mund të duket qartë, por tabela në klasë ose shenjat rrugore larg shtëpisë duken të paqarta. Tek fëmijët, kjo mund të mos vërehet menjëherë, prandaj kontrolli i hershëm është shumë i rëndësishëm.
Pse fëmijët janë më të ndjeshëm ndaj ekranit
Sytë e fëmijëve janë ende në zhvillim dhe nuk kanë filtrat natyralë për të mbrojtur retinën nga drita blu që lëshojnë ekranet. Koha e gjatë para telefonit ose tabletit shkakton lodhje të syve, skuqje, tharje dhe dhimbje koke. Gjithashtu, ndikon në gjumë dhe rrit rrezikun për miopi progresive.
Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, mbi 2.2 miliardë njerëz në botë vuajnë nga problemet e shikimit, dhe studimet parashikojnë se deri në vitin 2050, gjysma e popullsisë botërore mund të jetë me miopi. Në Kosovë, specialistët në klinikat okulistike raportojnë një rritje të rasteve tek fëmijët e moshës shkollore, duke treguar se ky problem është real dhe afër nesh.
Kontrolli profesional – pse QLS Kubati është vendi i duhur
Një nga qendrat më të besueshme për kontrolle okulistike të fëmijëve është QLS Kubati. Aty ofrohen kontrolle të plota për fëmijët, matje të miopisë, vlerësim të shikimit të largët dhe këshilla për përdorimin e pajisjeve elektronike.
QLS Kubati ofron:
- Skrining të plotë përpara fillimit të shkollës dhe gjatë rritjes,
- Matje të miopisë dhe vlerësim të shikimit të largët,
- Trajtim dhe këshilla për menaxhimin e përdorimit të pajisjeve elektronike,
- Monitorim të progresit të miopisë dhe problemeve të tjera të shikimit.
Specialistët e QLS Kubati theksojnë se kontrollet e hershme janë kyçe:
“Një fëmijë nuk duhet të ketë vështirësi për të parë tabelën në klasë. Parandalimi i problemeve të syve është shumë më efektiv se trajtimi i tyre më vonë.”
Si mund të ndihmojmë fëmijët në përditshmëri
Ndërsa teknologjia është pjesë e pashmangshme e jetës, disa hapa praktikë mund të bëjnë diferencën:
- Kufizimi i kohës para ekranit: Fëmijët nën 6 vjeç nuk duhet të përdorin telefonin më shumë se një orë në ditë, ndërsa fëmijët më të rritur duhet të bëjnë pushime të shpeshta.
- Rregulli 20-20-20: Çdo 20 minuta përdorimi të ekranit, fëmija duhet të shikojë diçka që ndodhet 20 metra larg për 20 sekonda.
- Koha jashtë: Minimumi dy orë në ditë në natyrë ndihmon zhvillimin normal të syrit dhe zvogëlon rrezikun për miopi progresive.
- Shmangia e ekranit para gjumit: Drita blu ndikon në prodhimin e melatoninës dhe mund të vonojë gjumin.
- Ndriçim i mirë dhe distancë: Ekranet nuk duhet të përdoren në errësirë totale, dhe telefoni ose tableti duhet të mbahet në distancë të përshtatshme nga fytyra.
Shembuj praktikë për aktivitetet e përditshme
Përveç kufizimit të kohës para ekranit, fëmijët mund të bëjnë aktivitete që ndihmojnë sytë:
- Lojëra jashtë: futboll, ecje, biçikletë, apo çdo aktivitet në natyrë që kërkon të shohësh larg.
- Lexim në dritë natyrale: kur fëmija lexon, sigurohuni që të ketë ndriçim të mjaftueshëm.
- Pushime aktive: çdo 30-40 minuta aktiviteti brenda shtëpisë, fëmija duhet të ngrihet, të shikojë përtej dhomës ose të dalë pak jashtë.
Këto zakone ndihmojnë që sytë të mos lodhen dhe parandalojnë përparimin e miopisë.
Kur duhet të vizitojmë oftalmologun?
Kontakti me oftalmologun bëhet urgjent kur fëmija:
- Shikon turbullt nga larg
- Afrohet shumë pranë librave ose ekranit
- Fërkon shpesh sytë ose i ka të skuqur
- Ankohet për dhimbje koke të vazhdueshme
QLS Kubati, mund të kryejë ekzaminimin e plotë, të përcaktojë nëse ka nevojë për syze ose terapi dhe të japë këshilla të personalizuara për përdorimin e pajisjeve elektronike në mënyrë të sigurt.
